UNMIT
United Nations Mission in Timor-Leste

Closure of UNMIT

The United Nations Integrated Mission in Timor-Leste completed its mandate on 31 December 2012. The establishment of the United Nations Integrated Mission in Timor-Leste (UNMIT) was preceded by a number of other UN operations or missions deployed in Timor-Leste beginning in 1999.

Introdusaun

Momentum: Timor-Leste harii daudaun futuru kmanek ida

Oinsá maka ita harii nasaun ida husi ahi-kadesan konflitu nian?

Krize ida akontese iha Timor-Leste iha 1999 ne'ebé halo ema rihun atus hira lakon sira-nia hela-fatin, halo ema liu na'in-1200 mate, no sobu maioria husi uma, eskola no infraestrutura sira seluk iha nasaun nia laran.

Husi kondisaun aat sira-ne’e nasaun foun mosu, no ultrapasa dezafiu internu polítiku no seguransa nian ne’ebé grave iha 2006 no 2008.

Ohin loron, Timor-Leste nu’udar fatin dame, demokrasia, selebrasaun no otimizmu nian, fatin ida ho infraestrutura foun, investimentu públiku no servisu sira ne’ebé boot liu ba beibeik.

Oinsá mak timoroan sira konsege hetan dinamizmu maka’as hanesan ne’e iha dékada ida liu uitoan de’it?

Maski ne’e prosesu kompleksu ida, ita bele haree no aprende lisaun husi susesu timoroan sira-nian iha área importante lima: Vizaun, Espasu, Lian, Konfiansa no Laran-metin. Liuhosi fotografia no video, ilas ne’e hatudu Timor-Leste nia istória inspiradora ho ligasaun ba área lima harii-nasaun nian ne’e.

Enkuantu pesoál Manutensaun Pás ONU nian sai husi Timor-Leste iha 2012 nia rohan, Misaun Integrada Nasoins Unidas nian iha Timor-Leste (UNMIT) oferese ilas ne’e hodi selebra dinamizmu ne’ebé timoroan sira konsege hetan iha sira-nia dékada dahuluk independénsia nian no hodi hato’o Misaun nia gratidaun tanba iha oportunidade atu apoia sira-nia dalan estraordináriu ne’e husi konflitu ba dezenvolvimentu.

Povu Timor-Leste nian hetan tiha ona progresu estraordináriu dezde sira ho aten-barani vota ba independénsia iha 1999. Ha'u hato'o parabéns ba sira tanba sira la'o ba oin iha diresaun ba objetivu hodi halo Timor-Leste sai independente no prósperu.
Mensajen husi Sekretáriu-Jerál Ban Ki-moon
Parseria metin entre Timor-Leste no Nasoins Unidas hahú hori uluk ho organizasaun nia apoiu ba Timor-Leste nia luta ba auto-determinasaun no Konsulta Populár ne'ebé istóriku iha 1999. Dezde momentu ne'ebá, Timor-Leste simu tiha ona operasaun manutensaun pás no polítika ONU nian lima no mós prezensa signifikativa husi fundu, ajénsia no programa sira ONU nian.
Mensajen husi Reprezentante Espesiál Interinu Sekretáriu-Jerál nian iha Timor-Leste Finn Reske-Nielsen